सरकारला दोष देऊ नका…
थोडं डोकं चालवा आणि जीएसटी पासून सुटका करून घ्या.
१.जेव्हा जेव्हा बाहेर जाल तेव्हा पाण्याची बाटली सोबत ठेवा… बाहेर दुकानातून बाटली विकत घेऊ नका.
२.प्रवासात सोबत दशम्या, उपमा, पोळीचे रोल्स, खिचडी करून सुटसुटीत PACK करून घ्या, बाहेर हॉटेलात किंवा कुठेही अन्न विकत घेऊन खाऊ नका.
३.घरात लागणारा किराणा, भाजीपाला जवळच्या छोट्या दुकानातून घ्या, भाजी खरेदी करायची असेल तर घराजवळील के छोटे दुकान वा गाडी वाल्या कडून घ्या,, सुपर मार्केट मध्ये जाणे बंद करा.
४.शनिवार-रविवार मोठ्या मॉल मध्ये जाणे बंद करा, याच्या ऐवजी आपल्या मित्र मंडळींकडे, नातेवाईकांकडे जा, आपले नाते संबंध घट्ट करा.
५.मोठे मोठे मल्टीप्लेक्स INOX, PVR अशा चित्रपटगृहात जाणे बंद करा. सिंगल स्क्रीन टॉकीज मध्ये जाऊन सिनेमा बघा…तिथे GST नाहीये.
६.सकाळ संध्याकाळ व्यायाम, योगासने, उद्यानफेरी नंतर घरी येऊन चहा-कॉफ़ी घ्या .. हॉटेल वर नाही.
७.कुठे प्रवासाला गेलात तर मित्राकडे, नातेवाईकांकडे उतरा … रिसॉर्ट्स/ हॉटेल/लॉज मध्ये उतरू नका.
८- ताक दूध, दही, ताक लोणी, घेतल्या पेक्षा गवळ्या कडून वा घरा जवळील दुकानातून सुटे दूध घ्या. त्यातूनच घरी दही, ताक, बनवा.
९- कोणतेही धान्य घेताना PACKING केलेले न घेता सुटे घ्या.
Government ने आपण आपले मित्र, नातेवाईक, शेजारी, यांना महत्व द्यावे यासाठी हे खाद्यानांवर जीएसटी लावला आहे.
सकारात्मक विचार करा, सकारात्मक विचाराने आपण कशातही बदल घडवू शकता!
जनहितार्थ जारी!!!
जीएसटी नियोजन: कायदेशीररीत्या कर आणि दंड कसा वाचवायचा?
जीएसटीपासून ‘वाचणे’ म्हणजे करचोरी करणे नव्हे, तर टॅक्स प्लॅनिंग (Tax Planning) करणे होय. योग्य नियोजनामुळे तुमचा खेळता पैसा (Cash Flow) वाढतो आणि नफा टिकून राहतो.
१. इनपुट टॅक्स क्रेडिट (ITC) चे काटेकोर नियोजन
जीएसटी वाचवण्याचा सर्वात प्रभावी मार्ग म्हणजे आयटीसीचा पुरेपूर वापर करणे.
- व्यावसायिक खर्चाचा दावा: केवळ कच्च्या मालावरच नाही, तर ऑफिसचे भाडे, टेलिफोन बिले, इंटरनेट, जाहिरात खर्च आणि प्रोफेशनल कन्सल्टन्सी यांवर भरलेला जीएसटी क्लेम करा.
- GSTR-2B सह नियमित जुळवणी: अनेकदा पुरवठादार कर भरतात पण रिटर्नमध्ये दाखवत नाहीत. दरमहा तुमच्या बिलांची पडताळणी करा. जर पुरवठादाराने टॅक्स भरला नसेल, तर तुम्हाला क्रेडिट मिळणार नाही.
- रिव्हर्स चार्ज मेकॅनिझम (RCM): काही सेवांवर (उदा. वकिलांची फी, ट्रान्सपोर्ट) तुम्हाला स्वतःला कर भरून त्याचे क्रेडिट घेता येते. यात चूक झाल्यास दंड होऊ शकतो.
२. कंपोझिशन योजनेची निवड (Composition Scheme)
लहान व्यावसायिकांसाठी (उलाढाल १.५ कोटींपर्यंत) हा एक वरदान आहे.
- फायदा: यात तुम्हाला व्यवहाराच्या केवळ १% (व्यापारी/उत्पादक) किंवा ५% (रेस्टॉरंट) किंवा ६% (सेवा पुरवठादार) कर भरावा लागतो.
- बचत: टॅक्स कन्सल्टंटची फी आणि दरमहा रिटर्न भरण्याचा ताण कमी होतो.
- सावधानता: तुम्ही आंतरराज्य (Inter-state) विक्री करू शकत नाही.
३. ‘करमुक्त’ आणि ‘झिरो रेटेड’ पुरवठा
- करमुक्त वस्तू: अशा वस्तूंचा व्यापार करा ज्यावर जीएसटी नाही (उदा. प्रक्रिया न केलेले अन्नधान्य, आरोग्य सेवा).
- निर्यात (Exports): जर तुम्ही सेवा किंवा वस्तू निर्यात करत असाल, तर तुम्ही LUT (Letter of Undertaking) भरून एक रुपयाही जीएसटी न भरता व्यापार करू शकता. याला ‘झिरो रेटेड सप्लाय’ म्हणतात.
४. स्मार्ट इन्व्हॉइसिंग आणि स्टॉक मॅनेजमेंट
- वेळेवर बिलिंग: सेवा पूर्ण झाल्यापासून किंवा वस्तू पाठवल्यापासून ठराविक दिवसांत बिल फाडणे आवश्यक आहे. उशिरा बिलिंग केल्यास व्याज लागू शकते.
- डिस्काउंट आणि ऑफर्स: बिलावर स्पष्टपणे ‘ट्रेड डिस्काउंट’ नमूद केल्यास, त्या रकमेवर जीएसटी वाचतो.
- नुकसान झालेला माल (Write-off): जर माल चोरीला गेला किंवा खराब झाला, तर त्यावर घेतलेला आयटीसी परत करावा लागतो (Reverse). त्यामुळे स्टॉकचे योग्य व्यवस्थापन करा.
५. दंडात्मक कारवाईपासून संरक्षण (Compliance)
अनेकदा कर वाचवण्याच्या नादात लोक रिटर्न उशिरा भरतात, ज्यामुळे ‘लेट फी’ आणि १८% व्याज भरावे लागते.
- निल रिटर्न (Nil Return): व्यवहार नसला तरी एसएमएसद्वारे किंवा पोर्टलवरून निल रिटर्न भरा.
- एचएसएन (HSN) कोडची अचूकता: चुकीचा कोड वापरल्याने कमी कर भरला गेला, तर पुढे मोठी रिकव्हरी निघू शकते.
६. प्लेस ऑफ सप्लाय (Place of Supply) चे महत्त्व
जीएसटीमध्ये ‘ठिकाण’ महत्त्वाचे आहे. तुम्ही IGST भरताय की CGST/SGST, यावर तुमचे क्रेडिट अवलंबून असते. चुकीचा कर भरल्यास तो रिफंड मिळवणे कठीण जाते आणि पुन्हा योग्य कर भरावा लागतो.
७. ऑडिट आणि रिकन्सिलेशन
वर्षाच्या शेवटी GSTR-9 (Annual Return) भरताना सर्व ताळेबंद तपासा. खरेदी, विक्री आणि स्टॉक यांचे गणित जुळल्यास भविष्यातील जीएसटी नोटिसींपासून तुम्ही सुरक्षित राहता.
निष्कर्ष:
जीएसटीपासून वाचण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे पारदर्शकता. जेव्हा तुम्ही प्रत्येक बिल डिजिटल नोंदवता आणि पात्र क्रेडिटचा दावा करता, तेव्हा तुमचे कर दायित्व आपोआप कमी होते.